ODNALEZIONY BON SPÓŁDZIELNI GŁÓWNEJ SKŁADNICY UZBROJENIA NR 2

W 1976 roku ukazał się w „Roczniku Międzyrzeckim” obszerny artykuł, pt.: „Spółdzielnie wojskowe na Lubelszczyźnie i Podlasiu, ich zastępcze znaki pieniężne”, autorstwa Mariana Kowalskiego i Mirosława Bartoszewickiego. Była to jedna z pierwszych tak bogatych publikacji z zakresu tego tematu. Wychodząc poza ramy notatki inwentaryzacyjnej, wyżej wymienieni badacze opisują nie tylko sam pieniądz, ale również emitentów nie odnalezionych jeszcze wojskowych znaków pieniężnych. Piszą oni o spółdzielni Głównej Składnicy Uzbrojenia Nr 2 w Stawach koło Dęblina, jako o kolejnym dotychczas nieznanym emitencie. Bilanse roczne tej spółdzielni wykazywały istnienie emisji pieniądza wewnętrznego o zmiennej wartości. Wniosek autorów, że musi w tym przypadku chodzić o bony papierowe, okazał się trafny.

33 lata po ukazaniu się omawianej publikacji, tzn. w 2009 roku, jeden z bonów spółdzielni GSU Nr 2 o wartości 1 grosz został przeze mnie odnaleziony. Poniżej go prezentuję.
bonskldn2

Bon ten ma wymiary 60 x 43 mm, wykonano go z szaroniebieskiego kartonu dobrej jakości.

Na awersie widnieje napis czarnym drukiem w trzech wierszach:

- Bon Kredytowy No …;

- gr. 1;

- 1925 r.

Numeratorem, czarnym tuszem, dobito w miejscu kropek trzycyfrowy numer zaczynający się cyfrą 2. Bon został podpisany czarnym atramentem przez dwie osoby. Niestety, ich podpisy są mało czytelne, ale być może do odczytania na podstawie porównania z nazwiskami osób należących do zarządu spółdzielni.

Na rewersie odbita jest słabo widoczna pieczęć, której opis przedstawiam:

- napis otokowy: Zarząd Spółdzielni Głównej Składnicy Uzbrojenia No 2*;

- napis poziomy: w Stawach.

W przytoczonych napisach tylko pierwsze litery w wyrazach są duże, a pozostałe są małe. Powyżej i poniżej napisu: „w Stawach” widnieją ozdobniki, mające postać odcinków z przerwą w środku.

Odkryty bon zasługuje na rzetelne opracowanie historyczne, którego podjął się badacz pieniądza wojskowego, Mirosław Bartoszewicki.

Literatura:

1. M. Kowalski, M. Bartoszewicki: Spółdzielnie wojskowe na Podlasiu i Lubelszczyźnie, ich zastępcze znaki pieniężne. Rocznik Międzyrzecki, Nr VIII/1976;

2. M. Bartoszewicki: Katalog - cennik polskich monet wojskowych 1925-1939. Warszawa 2006.

Jacek Popielarski

Źródło:

Popielarski J. (2009): Odnaleziony bon spółdzielni Głównej Składnicy Uzbrojenia Nr 2. Grosz, Kwartalnik numizmatyczny, Nr 119, X - XII, str. 119-111.

Dzisiaj jest: 13 Grudzień 2017    |    Imieniny obchodz: Łucja, Otylia, Eugeniusz
Kolekcje Jacek Popielarski   |   tel.: 607 601 457   |   e-mail: jp@kolekcje-jp.pl   |   Prawa autorskie